Trước đây mình cũng từng nghĩ IRONMAN là thứ gì đó rất “xa”. Nhìn cự ly thôi đã thấy ngợp: bơi, đạp, chạy liên tục trong nhiều giờ. Nhưng sau khi tập luyện và hoàn thành full IRONMAN, mình nhận ra bộ môn này không chỉ là chuyện thể lực. Nó là cả một quá trình thay đổi về kỷ luật, cách sinh hoạt và cả suy nghĩ của mình về giới hạn bản thân. Nếu bạn đang có ý định theo triathlon nghiêm túc hơn, đây là vài điều mình nghĩ ai rồi cũng sẽ nhận ra.
Triathlon không chỉ là cộng 3 môn lại
Nhiều người nghĩ chỉ cần biết bơi, biết đạp và biết chạy là có thể thi triathlon. Nhưng thực tế, khó nhất không nằm ở từng môn riêng lẻ mà là việc cơ thể phải hoạt động liên tục suốt nhiều giờ. Bạn không chỉ cần khỏe, mà còn phải giữ được sự ổn định từ đầu đến cuối race.
Điều này đồng nghĩa với việc phải biết phân phối sức, giữ nhịp, ăn uống đúng và chuyển tiếp giữa các môn hợp lý. Có những người bơi rất khỏe hoặc chạy rất nhanh, nhưng vào race vẫn hụt rất sớm vì chưa quen với việc duy trì năng lượng trong thời gian dài.
Open water luôn là phần khiến nhiều người áp lực nhất
Bơi ngoài biển khác hồ bơi rất nhiều. Khi xuống open water, bạn sẽ phải làm quen với nhiều thứ mà trong hồ gần như không có:
- Sóng và dòng chảy: Nước ngoài biển luôn chuyển động nên việc giữ nhịp bơi sẽ khó hơn. Có những hôm sóng không quá lớn nhưng vẫn đủ khiến nhịp thở bị rối hoặc nhanh mất sức hơn bình thường.
- Khó định hướng hơn hồ bơi: Trong hồ luôn có lane để bám theo, còn open water thì bạn phải liên tục ngẩng đầu để nhìn hướng bơi. Nếu không quen rất dễ lệch đường hoặc bơi zigzag gây mất sức khá nhiều.
- Đông người và dễ bị “ngợp” lúc start: Khi race bắt đầu, cảm giác khá hỗn loạn. Xung quanh đều là người, dễ va chạm tay chân hoặc bị người khác vượt lên sát mặt. Đây là lý do nhiều người dù bơi hồ tốt vẫn dễ mất bình tĩnh khi xuống biển.
- Tâm lý ảnh hưởng nhiều hơn mọi người nghĩ: Open water thường khiến người mới dễ căng thẳng hơn vì không nhìn thấy đáy, khó kiểm soát không gian xung quanh và cảm giác “mênh mông” hơn hồ bơi rất nhiều. Khi tâm lý không ổn, nhịp thở và nhịp tim cũng dễ bị rối theo.
Dinh dưỡng quyết định race nhiều hơn mình nghĩ
Lúc mới tập, mình gần như chỉ quan tâm đến giáo án và volume. Nghĩ đơn giản là cứ tập đủ thì vào race sẽ ổn. Nhưng càng tập lâu mới thấy, endurance không chỉ là chuyện thể lực mà còn là cách cơ thể được nạp năng lượng trong suốt quá trình vận động. Có rất nhiều buổi tập hoặc race bị “toang” chỉ vì:
- Uống không đủ nước
- Thiếu carb
- Ăn quá muộn
- Dùng thứ cơ thể chưa quen
Đặc biệt với triathlon hay IRONMAN, cơ thể hoạt động liên tục nhiều giờ nên việc ăn uống gần như là một kỹ năng riêng cần phải tập dần. Bạn phải hiểu cơ thể mình hợp gì, cần bao nhiêu nước mỗi giờ và thời điểm nào nên nạp năng lượng để giữ được nhịp ổn định đến cuối race.
Recovery không phải “có thì tốt” mà gần như bắt buộc
Khi volume tập tăng lên, recovery trở nên cực kỳ quan trọng. Nếu recovery không ổn:
- Cơ thể sẽ rất dễ tích mệt
- Hiệu suất giảm dần
- Nguy cơ chấn thương cũng cao hơn
Đó là lý do mình bắt đầu chú ý hơn đến:
- Giấc ngủ
- Stretching
- Recovery swim
- Dinh dưỡng sau tập
- Ngày nghỉ.
Xe đạp ảnh hưởng rất lớn đến trải nghiệm triathlon
Trong 3 môn, phần đạp xe là thứ mình dành nhiều thời gian và công sức nhất 😅 Và càng tập lâu mình càng hiểu, triathlon không phải cứ có xe xịn là sẽ đạp khỏe hơn. Điều quan trọng hơn nhiều là:
- Fit xe có phù hợp với cơ thể không
- Tư thế đạp có giữ được lâu không
- Và sau khi đạp xong còn đủ ổn để chạy tiếp hay không
Có những tư thế nhìn rất “race”, nhưng nếu không phù hợp thì chỉ vài chục km là đau lưng, mỏi vai hoặc nặng chân ngay. Đặc biệt trong triathlon, phần đạp không phải để “đốt hết sức”, mà là để giữ cơ thể đủ ổn cho phần chạy phía sau. Và việc ngồi ổn trên xe nhiều giờ thật sự là thứ phải tập dần mới quen được.
Tập IRONMAN anh hưởng khá khiều đến cuộc sống hàng ngày
Khi bắt đầu tập nghiêm túc, mình nhận ra IRONMAN không chỉ là vài buổi tập trong tuần mà gần như ảnh hưởng luôn đến cách sinh hoạt hằng ngày. Để theo được volume dài trong thời gian dài, mình buộc phải ngủ sớm hơn, ăn uống kỹ hơn và sắp xếp thời gian hợp lý hơn trước.
Đặc biệt là cuối tuần, phần lớn thời gian gần như dành cho long ride hoặc long run. Có những giai đoạn khá mệt vì phải cân bằng giữa công việc, tập luyện và nghỉ ngơi. Nhưng ngược lại, chính quá trình đó cũng khiến mình kỷ luật hơn rất nhiều và bắt đầu hiểu cơ thể của mình rõ hơn trước.
Race Day luôn khác lúc tập
Dù chuẩn bị kỹ đến đâu thì race day vẫn luôn có những thứ ngoài kế hoạch. Có hôm thời tiết quá nóng, hôm thì sóng lớn hơn dự kiến, cũng có lúc xe gặp sự cố hoặc đơn giản là cơ thể không vào đúng phong độ như lúc tập.
Và chính những lúc đó mình mới thấy triathlon không chỉ là chuyện thể lực. Khả năng giữ bình tĩnh, thích nghi nhanh và xử lý tình huống trong lúc cơ thể đang rất mệt mới là thứ ảnh hưởng rất lớn đến cả race. Nhiều khi không phải ai khỏe hơn sẽ thi tốt hơn, mà là ai giữ được sự ổn định lâu hơn.
Cảm giác hoàn thành IRONMAN rất khó diễn tả
Sau khi đi hết 3.8km bơi, 180km đạp và 42.2km chạy, cảm giác về đích thật sự rất khó để diễn tả 😅 Nó không đơn giản chỉ là vui vì finish hay hoàn thành một cự ly dài.
Cảm giác lớn nhất với mình là việc bản thân đã đi được đến cuối của một hành trình mà trước đây từng nghĩ là không thể. Sau rất nhiều tháng tập luyện, những buổi long ride, long run, những hôm cơ thể rất mệt nhưng vẫn cố hoàn thành giáo án… cuối cùng mình vẫn đứng được ở vạch finish. Và có lẽ đó cũng là lý do rất nhiều người sau khi thi xong lại tiếp tục đăng ký race khác.
